Verkiezingsprogramma BVA – Beter Voor Apeldoorn

Inleiding – Waar het voor ons om gaat

Beter voor Apeldoorn (BVA) is cultureel behoudend en sociaal verantwoordelijk, met de leefbaarheid van onze gemeente als uitgangspunt.

Beter voor Apeldoorn (BVA) staat voor een gemeente die opkomt voor haar inwoners. Wij kiezen voor leefbaarheid, betaalbaarheid en zorg die werkt. Politieke keuzes moeten zo dicht mogelijk bij mensen worden genomen, met oog voor de gevolgen in het dagelijks leven.

Wij geloven dat verantwoordelijkheid begint bij mensen die je ziet: inwoners, buurten en lokale voorzieningen. Een sterke samenleving ontstaat niet doordat de overheid alles overneemt, maar doordat mensen, verbanden en initiatieven de ruimte krijgen om te doen wat zij zelf kunnen en willen doen.

Daarom kiezen wij voor een kleine en slagvaardige overheid die werkt volgens het principe van subsidiariteit: wat inwoners, buurten, verenigingen, kerken, ondernemers en maatschappelijke initiatieven zelf kunnen organiseren, moet de overheid faciliteren en niet overnemen. Wat mensen niet zelf kunnen dragen, is een duidelijke taak van de gemeente.

Veel keuzes die het dagelijks leven duurder en ingewikkelder maken, worden niet lokaal genomen. Toch landen de gevolgen hier. Daarom kiezen wij voor politiek die dichtbij blijft, eerlijk is over keuzes en gericht is op hoop, betaalbaarheid en leefbaarheid in onze eigen gemeenschap.

In de praktijk ervaren veel bewoners dat goede bedoelingen en beleidsplannen niet altijd leiden tot merkbare verbetering. Juist daarom kiest BVA voor een gemeente die helder is over haar rol: ondersteunend waar het kan, daadkrachtig waar het moet, en altijd met bijzondere aandacht voor de leefbaarheid van wijken, dorpen en het buitengebied.

Onze standpunten

1. Geen uitbreiding AZC – Grenzen aan opvang
2. Wonen en leefbaarheid– Eerlijk en voor Apeldoorn
3. Arbeidsmigratie – Menswaardig, beheersbaar en eerlijk
4. Doorstroming en woningbouw – Ruimte voor ouderen, starters en gezinnen
5. Referendum – Directe democratie
6. Financiën – Zuinig, transparant en gericht op uitvoering
7. Milieu & Energie – Nuchter en haalbaar
8. Bereikbaarheid en mobiliteit – Ruimte voor de auto
9. Buurtvervoer – Dichtbij en menselijk
10. Erfgoed – Behoud van cultuur en identiteit
11. De wijkagent terug – Meer inzetten op handhaving
12. Voel je veilig in de natuur – Weg met de wolf
13. Zorg voor elkaar – Nabij, menselijk en betrouwbaar
14. Afval – Nascheiding
15. Privacy en Zelfbeschikking – Neutraliteit van de overheid

1. Geen uitbreiding AZC – Grenzen aan opvang

Ons verhaal

BVA erkent dat mensen die vluchten voor oorlog, geweld of vervolging recht hebben op een humane en zorgvuldige opvang. Menselijkheid en fatsoen zijn voor ons geen discussiepunt.

Tegelijkertijd moet opvangbeleid eerlijk en realistisch zijn. De draagkracht van Apeldoorn is niet onbeperkt. Opvang mag nooit ten koste gaan van leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang in wijken en dorpen. Daarom stellen wij duidelijke grenzen aan wat onze gemeente kan en moet dragen.

Wij staan voor een aanpak die zowel menselijk als begrensd is:

• Bestaande afspraken over opvang zijn glashelder en moeten worden nageleefd; het telkens oprekken daarvan onder druk van landelijke tekorten ondermijnt vertrouwen.
• Verdere uitbreiding van het AZC in Apeldoorn is voor ons niet aan de orde.
• Draagvlak onder inwoners is leidend: openheid, inspraak en tijdige betrokkenheid zijn randvoorwaarden.
• Menselijke opvang vraagt ook duidelijke regels: overlast, intimidatie of criminaliteit worden consequent aangepakt.
• Bescherming omwonenden is een kerntaak; tegelijk zetten we in op goede begeleiding en snelle doorstroom voor wie recht heeft op verblijf.

Menselijkheid en begrenzing sluiten elkaar niet uit. Juist door heldere keuzes te maken, beschermen we zowel mensen in opvang als de leefbaarheid van onze eigen gemeenschap.

2. Wonen en leefbaarheid– Eerlijk en voor Apeldoorn

Ons verhaal

De woningmarkt staat onder zware druk. Ingrijpen is nodig, maar dat vraagt om zorgvuldigheid en stevige lokale regie. BVA wil woningbouw die aansluit bij wat Apeldoorners echt nodig hebben, met prioriteit voor inwoners met een duidelijke binding met Apeldoorn. Daarom stellen wij steeds opnieuw de kernvraag: voor wie wordt er gebouwd?

Wij kiezen voor bouwen met kwaliteit, draagkracht en passende voorzieningen. Nieuwe plannen moeten aansluiten bij de woonbehoefte van ouderen, gezinnen en jongeren uit Apeldoorn. Betaalbaarheid en doorstroming staan daarbij centraal, zodat mensen niet vastlopen en er ruimte ontstaat in alle segmenten.

Daarbij kijken we niet alleen naar aantallen woningen, maar juist ook naar de plek en de manier waarop gebouwd wordt. In de afgelopen raadsperiode zijn wij kritisch geweest op woningbouwontwikkelingen in de BSK-zone (Binnenstad, Spoor- en Kanaalzone) en rond Beekbergen, vooral als het gaat om extreme hoogbouw in bestaande woonwijken en bouwen in het groen. Nu de beslissing toch is genomen, vraagt BVA nadrukkelijk om zorgvuldige burgerparticipatie en een uitwerking met oog voor bereikbaarheid, voldoende voorzieningen en behoud van het dorpse of wijk-karakter.

Woningbouw kan bovendien niet los worden gezien van leefbaarheid. Bouwen betekent ook: voldoende parkeergelegenheid, groen, scholen, zorg en openbaar vervoer. Alleen dan ontstaan wijken waar mensen prettig kunnen wonen, nu en later.

Voor het voormalige Centraal Beheer-gebouw (CB-gebouw) ziet BVA een grote kans om de stad echt sterker te maken. BVA vindt deze plek bij uitstek geschikt voor ambitieuze hoogbouw die echt iets toevoegt aan Apeldoorn. Helaas is anders besloten en wordt nu onderzocht of herontwikkeling met een prijskaartje van 100 miljoen euro haalbaar is. Als die herontwikkeling te kostbaar blijkt, dan moeten sloop en nieuwbouw weer serieus op tafel komen. Zo geven we deze locatie de waarde die Apeldoorn verdient en nodig heeft.

BVA benadrukt daarnaast dat wonen een grondrecht is. Daarom steunen wij vrijwilligersorganisaties en lokale initiatieven die mensen met woonnood helpen. De gemeente moet zorgen voor eerlijke, uitlegbare en gelijkwaardige toegang tot tijdelijke opvang en huisvestingsondersteuning. Verschillen tussen regelingen of doelgroepen mogen niet leiden tot scheve verhoudingen; Apeldoorners met acute woonnood mogen niet achteraan komen.

Tot slot is BVA zeer verheugd over de verruiming van vergunningvrije ruimtelijke bouwactiviteiten. Wij zien veel potentie in het maximaal benutten van de bestaande woningvoorraad, en deze verruiming helpt daar sterk bij. Dat dit bovendien leidt tot minder benodigde ambtelijke capaciteit en het wegvallen van leges, is wat ons betreft mooi meegenomen – een welkome bonus.

3. Arbeidsmigratie – Menswaardig, beheersbaar en eerlijk

Ons verhaal

Arbeidsmigranten leveren een bijdrage aan delen van de economie, met name in sectoren waar moeilijk personeel wordt gevonden. BVA erkent die realiteit, maar ziet dat de schaal en snelheid van arbeidsmigratie steeds minder in verhouding staan tot woonruimte, voorzieningen en lokale draagkracht.

De gevolgen zijn lokaal voelbaar: overbewoning, verkamering, druk op wijken en – in sommige gevallen – onmenselijke woon- en werkomstandigheden. Arbeidsmigratie mag geen verdienmodel zijn ten koste van leefbaarheid en menselijke waardigheid voor zowel de arbeidsmigranten als de inwoners.

Daarom zetten wij in op duidelijke verantwoordelijkheid en handhaafbare kaders:

• Werkgevers die structureel arbeidsmigranten inzetten, dragen verantwoordelijkheid voor fatsoenlijke huisvesting en begeleiding.
• Misstanden worden actief tegengegaan; verkamering en overbewoning worden strenger gecontroleerd en aangepakt en gehandhaafd.
• Misbruik van vakantieparken voor permanente huisvesting van arbeidsmigranten wordt bestreden; vitale parken zijn geen sluiproute voor structurele woningtekorten.
• Waar maatwerk voor de huisvesting van arbeidsmigranten nodig is, gelden heldere kaders, strikt toezicht en gegarandeerde, menswaardige woonomstandigheden.

BVA vraagt richting Rijk en Europese Unie om beleid dat lokale draagkracht respecteert: arbeidsmigratie moet beheersbaar, tijdelijk waar mogelijk en altijd menswaardig zijn.

4. Doorstromingen woningbouw– Ruimte voor ouderen, starters en gezinnen

Ons verhaal

Doorstroming is cruciaal voor een gezonde woningmarkt. Als mensen kunnen verhuizen naar een woning die beter past bij hun levensfase, gezinssituatie of inkomen, komt er beweging in de hele keten. Dat helpt starters en gezinnen vooruit, en zorgt ervoor dat bestaande woningen beter benut worden.

Helaas is het vaak zo – ook voor oudere inwoners – dat mensen best willen verhuizen of kleiner willen wonen, maar vastlopen omdat er geen passend alternatief is, of omdat een verhuizing financieel ongunstig uitpakt ten opzichte van hun huidige woning. De gemeente moet dat actief helpen door drempels weg te nemen en inwoners beter te ondersteunen. Als mensen die dat willen kunnen doorstromen, komt er ruimte vrij voor starters en gezinnen.

Wij zetten daarom in op:

• Meer passende woningen en beter gebruik van wat er al is. We willen meer levensloopbestendige woningen en het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Daarom zijn wij blij met de verruiming van vergunningvrije ruimtelijke bouwactiviteiten, waardoor woningen eenvoudiger kunnen worden aangepast – bijvoorbeeld voor (tijdelijke) dubbele bewoning.
• Seniorenwoningen en andere passende woonvormen standaard meenemen in nieuwbouw. Bij nieuwbouwprojecten moet expliciet ruimte worden gereserveerd voor geschikte woningen voor ouderen en andere doelgroepen die willen doorstromen. Bij voorkeur op plekken dichtbij voorzieningen, zodat mensen prettig en zelfstandig kunnen blijven wonen.
• Doorstroming actief stimuleren met woonvormen en begeleiding. We stimuleren doorstroming met passende woonvormen (bijvoorbeeld een Knarrenhof), maar ook met heldere informatie en begeleiding. Inwoners moeten weten welke mogelijkheden er zijn – en hoe ze daar gebruik van kunnen maken – zonder dat ze verdwalen in regels, kosten en formulieren.

5. Referendum – Directe democratie

Ons verhaal

Inwoners verdienen directe zeggenschap over grote besluiten. Daarom wil BVA een structureel gemeentelijk referendum, met heldere spelregels en transparante besluitvorming.

Uitgangspunten:

• Duidelijke criteria over welke onderwerpen referendumwaardig zijn.
• Transparante informatievoorziening en een eerlijk proces.
• Heldere spelregels vooraf, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn.

6. Financien – Zuinig, transparant en gericht op uitvoering

Ons verhaal

BVA wil een gemeente die zorgvuldig met gemeenschapsgeld omgaat. Inwoners merken te vaak dat geld verdwijnt in plannen, adviesrapporten en proceskosten, terwijl uitvoering en basisvoorzieningen onder druk staan. Wij kiezen voor: minder geld naar papier, meer naar resultaat in wijken en dorpen.

Onze uitgangspunten:

• Begroten is kiezen: nieuwe plannen alleen met duidelijke dekking of bewezen besparing.
• Eerst de basis: veiligheid, zorgtoegang, bereikbaarheid en onderhoud voor prestige en extra beleidslagen.
• Transparantie: inwoners kunnen zien wat iets kost, waarom het nodig is en wat het oplevert.
• Realistische uitvoering: liever minder plannen die wel afkomen, dan stapeling van ambities.
• Geen verhoging van de OZB

Waar halen we ruimte vandaan:

• Minder externe inhuur en advies waar het kan; kennis opbouwen in de organisatie waar het moet.
• Scherper inkopen en contractmanagement (jeugdzorg/Wmo/ICT/voorzieningen): sturen op kwaliteit en kosten.
• Waar het kan gaat onze voorkeur uit naar lokale aanbieders.
• Stoppen of bijstellen van projecten zonder aantoonbaar effect; ieder project krijgt een ‘doel-kosten-effect’-toets.
• Minder proceslagen en kortere doorlooptijden: dat scheelt geld en levert sneller resultaat.

7. Milieu & energie – Nuchter en haalbaar

Ons verhaal

Duurzaamheid vraagt om gezond verstand. BVA verzet zich tegen verplichte aansluiting op warmtenetten en kiest voor vrijheid van inwoners in hun energievoorziening.

Wij zijn tegen zonnevelden en windmolens die landschap en natuur aantasten en kiezen voor innovatie zonder dwang. We zijn voor onderzoek naar duurzame alternatieven zoals SMR (Small Modulair Reactors).

• Vrijwillige verduurzaming met focus op praktische maatregelen (zoals isolatie en energiebesparing).
• Voorrang voor oplossingen die het landschap ontzien: groen op grijs (bijvoorbeeld op daken en bestaande bebouwing, waar passend).
• Transparante afwegingen met oog voor betaalbaarheid en betrouwbaarheid van energie. We zetten in op oplossingen die werken voor Apeldoorn.
• De gemeente moet stoppen met verplichte extra duurzaamheidsnormen zoals NIKA en alleen nog stimuleren in plaats van verplichten.
• Verder is Beter van Apeldoorn van mening dat de stikstoffuik waarin we terecht zijn gekomen zo snel mogelijk van tafel moet.

8. Bereikbaarheid en mobiliteit – Ruimte voor de auto

Ons verhaal

De binnenstad en omliggende wijken moeten goed bereikbaar blijven. BVA verzet zich daarom tegen een algemene invoering van 30 km/u op de centrumring en hoofdwegen.

BVA wil stoppen met de (voorbereiding van de) geplande invoering van een zero-emissiezone, omdat:

• de invoering ingrijpende financiële gevolgen heeft, met name voor kleine ondernemers.
• deze extra kosten onvermijdelijk worden doorberekend aan de inwoners van Apeldoorn.
• het risico op wildgroei aan ontheffingsregels, met extra ambtelijke inzet, onwenselijk is.

Knips en afsluitingen die de bereikbaarheid van de binnenstad – en daarmee haar ondernemers – schaden, wijzen wij af. Verkeersbeleid moet gebaseerd zijn op meten, evalueren en bijsturen, niet op ideologie.

Daarnaast moet voldoende en betaalbare parkeergelegenheid worden gewaarborgd. Parkeren moet een doelbelasting zijn en mag niet worden ingezet als melkkoe van de gemeente.

Bij herinrichting van wegen moeten buurtbewoners en ondernemers zowel vooraf als tijdens het proces veel nadrukkelijker worden betrokken. Ook is het wenselijk dat de ontwerpers van plannen voldoende kennis hebben van Apeldoorn en de lokale situatie. Zo kunnen problemen zoals bij de recente herinrichting van de Wilhelmina Druckerstraat en de geplande herinrichting van de 1e Wormenseweg in de toekomst beter worden voorkomen.

9. Buurtvervoer – Dichtbij en menselijk

Ons verhaal

Kleinschalig, vrijwillig buurtvervoer heeft in Apeldoorn bewezen waardevol te zijn, zoals Mobuur Kerschoten in het verleden.

BVA wil dat de gemeente dit soort initiatieven opnieuw faciliteert:

• Passende regels die vrijwilligers niet onnodig belasten.
• Goede verzekering en praktische ondersteuning.
• Samenwerking met wijken en dorpen om bereikbaarheid en sociale samenhang te versterken.

10. Erfgoed – Behoud van cultuur en identiteit

Ons verhaal

Erfgoed en cultuur geven Apeldoorn zijn eigen gezicht. Ze zorgen voor herkenning, samenhang en trots – in de stad en in onze dorpen. Ontwikkelingen en ruimtelijke plannen moeten daarmee in balans zijn en altijd respect hebben voor het karakter van wijken en dorpskernen. Vernieuwen kan, maar niet ten koste van wat Apeldoorn uniek maakt.

Daarom staan wij voor het behoud en de versterking van onder meer historische dorpskernen en wijken, zoals Beekbergen, Hoog Soeren en andere dorpen met een eigen schaal en karakter. Ook beeldbepalende plekken en iconen horen daarbij, zoals Paleis Het Loo, de Veluwe en het groene landschap rondom Apeldoorn. Dit zijn niet alleen visitekaartjes, maar ook plekken die onze identiteit en leefomgeving dragen.

Daarnaast zijn het juist de lokale verenigingen, dorpshuizen en tradities die zorgen voor ontmoeting, samenhang en gemeenschapszin. Die vormen het sociale fundament van Apeldoorn en verdienen ruimte en ondersteuning. Daarbij horen ook culturele initiatieven die inspireren en bijdragen aan de zichtbaarheid, ontwikkeling en beleving van het brede aanbod van de amateurkunst in Apeldoorn.

Apeldoorn mag geen anonieme gemeente worden. Wat ons eigen maakt, moet zichtbaar en voelbaar blijven – in onze gebouwen, ons landschap en in het leven van alledag.

11. De wijkagent terug – Meer inzetten op handhaving 

Ons verhaal

Echte veiligheid vraagt om zichtbare politie en wijkagenten. Boa’s alleen zijn geen vervanging van politie en moeten zich richten op hun kerntaken. Onze voorkeur gaat uit naar agenten die binding hebben met Apeldoorn.

12. Voel je veilig in de natuur – Weg met de wolf!

Ons verhaal

Wolven maken natuurgebieden minder toegankelijk: mensen worden bang voor hun eigen veiligheid en die van hun kinderen of huisdieren. Ook beschermingsmaatregelen zoals hekken tegen wolven hebben nadelen: ze belemmeren andere (wilde) dieren, verstoren het landschap en beperken de vrije beleving van de natuur.

BVA is een uitgesproken voorstander van vrije recreatie in de natuur. Sport en ontspanning leveren een bewezen positieve bijdrage aan lichaam en geest. Die toegankelijkheid mag niet onder druk komen te staan door de aanwezigheid van de wolf. Veilig in de natuur is voor ons een basisvoorwaarde. Daarom zetten wij in op een sterke lobby richting de provincie voor zeer streng beheer van de wolf: veilig in de natuur – weg met de wolf.

De natuur in en rond Apeldoorn moet veilig zijn voor Apeldoorners, recreanten, boeren en hun dieren. Inwoners moeten zich zonder angst kunnen bewegen in bossen, buitengebieden en natuur rondom hun woonomgeving. De aanwezigheid van de wolf ondermijnt dat veiligheidsgevoel en zorgt voor onrust, gevaarlijke situaties en schade aan vee en huisdieren. Natuur is er om te beleven en te gebruiken, niet om te mijden uit angst voor een roofdier. De veiligheid van mensen staat altijd voorop.

Daarnaast verzetten wij ons tegen beleid waarbij de wolf koste wat kost wordt beschermd, terwijl boeren en veehouders worden geconfronteerd met dode dieren, financiële schade en voortdurende dreiging. Boeren en veehouders moeten hun vee kunnen beschermen en zich actief kunnen verdedigen tegen de wolf, zonder belemmerende regels of angst voor sancties.

BVA zet zich in voor:

• Actief beleid om de wolf uit Apeldoorn en omgeving te weren.
• Het recht van Apeldoorners om zich veilig te voelen in natuur en buitengebied.
• Volledige bescherming van boeren, veehouders, hun vee en hun bestaanszekerheid.
• Vrij en veilig gebruik van natuurgebieden voor inwoners en recreanten.

De natuur moet weer van de mensen zijn: veilig, toegankelijk en zonder roofdieren die hier niet thuishoren.

13. Zorg voor elkaar – Nabij, menselijk en betrouwbaar

Ons verhaal

Zorg en welzijn behoren tot de belangrijkste verantwoordelijkheden van de gemeente. Voor BVA is zorg geen abstract systeem, maar iets wat mensen raakt in hun dagelijks leven. Juist wanneer inwoners kwetsbaar zijn, moet de overheid betrouwbaar, nabij en toegankelijk zijn.

Te veel inwoners lopen vast in wachtlijsten, ingewikkelde procedures en versnipperde loketten. Mensen krijgen te laat hulp of vallen tussen wal en schip. BVA wil dat zorg en ondersteuning weer worden ingericht vanuit de menselijke maat: duidelijk, tijdig en met een herkenbaar aanspreekpunt.

Wij zetten in op preventie en mentale gezondheid:

• Vroegsignalering en preventie als vaste pijlers van beleid.
• Structurele aandacht voor mentale gezondheid en eenzaamheid.

Mantelzorgers vormen een onmisbare schakel. Zij verdienen waardering en ondersteuning – geen regels die samen zorgen ontmoedigen. Wij willen dat mantelzorgers worden ontzien en actief ondersteund, zodat zij hun rol kunnen blijven vervullen zonder zelf overbelast te raken.

Een kleinere overheid betekent voor ons niet minder zorg, maar betere zorg: minder bureaucratie, minder formulieren en meer ruimte voor ondersteuners. De gemeente geeft vertrouwen waar het kan en grijpt in waar nodig, zodat inwoners niet tussen systemen verdwijnen.

Zorg moet dichtbij, begrijpelijk en betrouwbaar zijn. Dat is geen gunst, maar een basisvoorwaarde voor een leefbare en menselijke gemeente.

Ook hier gaat onze voorkeur uit naar lokale en kleine aanbieders voor maatwerk.

14. Afval – Nascheiding

Ons verhaal

BVA wil dat Apeldoorn kiest voor nascheiding van afval als uitgangspunt. Nascheiding is vaak efficiënter en goedkoper dan scheiding aan de bron door inwoners. Moderne sorteerinstallaties kunnen grote hoeveelheden restafval snel en nauwkeurig scheiden. Dat voorkomt vervuiling van gescheiden afvalstromen, iets wat bij bronscheiding geregeld ontstaat door fouten of onduidelijkheid.
Daarnaast verlaagt nascheiding de kosten voor inzameling, omdat er minder aparte containers, minder inzamelrondes en minder handhaving nodig zijn. Tegelijkertijd stijgt de kwaliteit en opbrengst van herbruikbare materialen, terwijl inwoners worden ontlast. Zo combineert BVA met nascheiding lagere kosten met betere milieuresultaten.

15.  Privacy en zelfbeschikking – Neutraliteit van de overheid 

Ons verhaal

Vrijheid, privacy en lichamelijke autonomie staan bij BVA voorop. De overheid moet neutraal en verbindend zijn en geen ideologische of politieke standpunten uitdragen in de openbare ruimte.

Symbolische uitingen met een politieke of ideologische lading, zoals markeringen of statements in het straatbeeld, passen niet bij die neutraliteit. De openbare ruimte is van iedereen en moet herkenbaar, veilig en verbindend blijven.